De streek

Streek met karakter

 

In het midden van de provincie Limburg loopt de Demer, die de grens vormt tussen de arme, Kempense zandgronden en de rijke leembodems van Haspengouw. Ten zuiden van deze waterloop treffen we dan ook een heel ander landschap aan dan in het noorden. Vele generaties hard ploeterende boerenfamilies hebben Haspengouw en de Voerstreek gekneed tot een rustiek cultuurlandschap, met her en der prachtige natuurrelicten.

 

Leem, klei en mergel

We delen Zuid-Limburg op in drie stukken: vochtig Haspengouw, droog Haspengouw en de Voerstreek.

 

Als we op een kaart een rechte lijn zouden trekken van Sint-Truiden naar Borgloon en Tongeren, dan noemen we het gebied ten noorden daarvan vochtig Haspengouw. Onder de leemlaag vinden we een dikke laag klei die weinig water doorlaat. Geen wonder dus dat je hier volop beken en beemden tegenkomt.

 

De Demer, Herk, Mombeek en talloze kleinere waterlopen banen zich een weg door dit landschap. Hun valleien zijn waardevolle natuurgebiedjes en lopen als een blauw-groen lint door de streek. Vochtig Haspengouw biedt een kleinschalig, afwisselend landschap vol waardevolle natuurelementen zoals poelen, hoogstamboomgaarden en meidoornhagen, waar typische soorten zoals de das, de steenuil, eikelmuis, hazelmuis en kamsalamander zich prima thuis voelen. In oude hooilandpercelen bloeien talrijke mooie planten.

 

Ten zuiden van de lijn Sint-Truiden-Borgloon-Tongeren ligt droog Haspengouw. Hier vind je geen klei maar krijt (mergel) onder de leemlaag. Dit zorgt ervoor dat het water vlot in de ondergrond verdwijnt en dat je dus niet zo snel natte voeten zal krijgen. Rond de schilderachtige kerkdorpen vind je hoogstamgordels. Van daaruit kom je in een open heuvellandschap met uitgestrekte akkers waar van oudsher graan en suikerbieten worden geteeld.

 

In dit landschap van glooiende vergezichten treffen we veel akkersoorten zoals kieviten, leeuweriken en de wilde hamster. Veel andere dieren zoeken hun toevlucht tot kleine landschapselementen zoals holle wegen, graften en wegbermen. In de voormalige mergelgroeven vinden vleermuizen een veilige overwinterplaats. Tussen Haspengouw en Voeren ligt de Sint-Pietersberg die uitkijkt over de grens met Nederland en Wallonië.

 

Trekken we nog wat verder zuidwaarts, dan belanden we in de Voerstreek. Op de grens tussen Vlaanderen, Wallonië en Nederland ontvouwt zich een sterk glooiend landschap van akkers en holle wegen, steile hellingen, bossen, boomgaarden en slingerende bergriviertjes. Waar de Haspengouwse bossen zich voornamelijk beperken tot kleine valleibossen, koepelbosjes op de top van heuvelruggen en kasteelparken, spelen de bossen in Voeren een grotere rol.

Van Romeinse kassei tot fiets- en wandelparadijs

Dat de vruchtbare gronden al vele eeuwen rijkdom brengen in Zuid-Limburg, merk je onder meer aan de talloze imposante vierkantshoeven en kastelen die verspreid liggen over het landschap. Een ideale voedingsbodem ook voor fruitbomen. Hiervan getuigen hoogstamboomgaarden, stroopfabrieken en het tracé van het oude fruitspoor dat door het landschap loopt en op heel wat plekken werd omgevormd tot een fiets- of wandelpad.

 

Gaan we nog verder terug in de tijd, dan belanden we bij de Romeinen, die Tongeren tot een wereldstad maakten en wegen aanlegden die Zuid-Limburg doorkruisten. Het traject van die heirbanen kan je op vele plekken nog volgen, te voet of met de fiets.

 

Deze landschappen, natuur en erfgoed vrijwaren, in ere herstellen en waar mogelijk openstellen voor het publiek, is het kerndoel van Regionaal Landschap Haspengouw en Voeren.

 

Meer info over het Regionaal Landschap Haspengouw en Voeren vind je hier.

Meer info over onze projecten vind je hier.